Ngoại ngữ đại bại, tiến sĩ thất bại - Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy

Warning: fread(): Length parameter must be greater than 0 in /home/osklzqby/public_html/addons/ors_article_author.php on line 34
Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy

Ngoại ngữ đại bại, tiến sĩ thất bại

12:57:43 06-01-2018

(Caphethubay.net) - Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” đã chi đề nghị quyết toán giai đoạn 2011-2016 hơn 4.258 tỉ đồng. Nhưng theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước, đề án không đạt mục tiêu cả về số lượng người học lẫn chất lượng dạy và học ngoại ngữ.

Tác giả Lê Thanh Phong trên báo Lao động số ra hôm nay, 6/1, đặt vấn đề. 

4.258 tỉ đồng đi về đâu? Đó là câu hỏi nhức nhối, bởi vì mục tiêu thất bại, thì đồng tiền đó quá vô ích. Chưa kể, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra những thất thoát, lãng phí trong sử dụng nguồn tài chính này như mua sắm phần mềm và giáo trình cao hơn gấp 10 lần chỉ tiêu, chỉ tập trung kinh phí vào mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy và học ngoại ngữ, chưa chú ý đến đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ngoại ngữ.

Vì sao người ta thích mua sắm hơn là đào tạo giáo viên nhỉ? Ai cũng có thể trả lời được câu hỏi này. Và với cách sử dụng tiền bạc vung vít, không hiệu quả, thì cho dù 100 đề án với hàng chục nghìn tỉ đồng, mục tiêu dạy và học ngoại ngữ cũng chỉ nằm trên giấy, và cho dù có kéo dài đến 100 năm cũng thế thôi.

Biếm hoạ về kiểu dạy và học ngoại ngữ của người Việt

Và đây nữa, được đầu tư 14.000 tỉ đồng, nhưng “Đề án đào tạo giảng viên có trình độ tiến sĩ các trường đại học, cao đẳng giai đoạn 2006-2020” (Đề án 911) tính đến hết năm 2016 được đánh giá là thất bại.

Cụ thể, nhiều chỉ số đạt dưới 10%, nhiều người bỏ không đi học, có người bỏ học giữa chừng, hết thời hạn nghiên cứu sinh nhưng không bảo vệ chiếm tới 45%. Có thể nói Đề án 911 thất bại vô cùng thảm hại.

Thế là tiền tan thành mây khói, nhiều nghiên cứu sinh tiêu tốn từ 1,5 - 1,8 tỉ đồng nhưng không “tậu” được cái bằng tiến sĩ. Nhiều khoản chi sai chế độ, không đúng quy định, tiền núi cũng không đủ cho các cô cậu đi học tiến sĩ kiểu “lò ấp” này. Chưa kể, nhiều trường hợp có bằng nhưng chưa chắc đã có thực chất.

Đề án ngoại ngữ cũng kéo dài, đề án đào tạo tiến sĩ cũng tiếp tục, rồi tiền sẽ được bơm vào, đó là sự bất công bên cạnh lãng phí và thất thoát. Các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nhà nước kinh doanh thất bại, gây thất thoát, lãng phí thì những người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, thậm chí là trách nhiệm hình sự, không ít người đã vướng vòng lao lý.

Vậy thì những người được giao nhiệm vụ thực hiện các “dự án kinh doanh chữ nghĩa và bằng cấp” này làm ăn thất bại, tiêu tốn hàng nghìn tỉ đồng của Nhà nước, chẳng lẽ không ai chịu trách nhiệm, chẳng lẽ lại tiếp tục được bơm vốn để “làm ăn”?

Trước đó, rất nhiều chuyên gia đã lên tiếng sau khi Bộ Giáo dục Đào tạo đưa ra dự thảo chi 12.000 tỷ đồng để đào tạo thêm 9.000 tiến sĩ từ năm 2018 đến năm 2025. Theo nội dung của dự thảo này, số lượng 9000 tiến sĩ sẽ chủ yếu phục vụ việc giảng dạy tại các trường đại học. Số tiền 12.000 tỷ đồng để chi cho dự án phần lớn được lấy từ Ngân sách Nhà nước (94%), từ các dự án nước ngoài và nguồn xã hội hóa là 5% và 1% từ các nguồn kinh phí khác như học phí hay đóng góp của các cơ sở giáo dục đại học.

Chuyên gia Giáo dục, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng, nói với phóng vên đài RFI rằng đây chỉ là dự án chữa cháy cho dự án 911 mà dưới thời Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã đề ra là phải đào tạo 23.000 tiến sĩ mới đến năm 2020. Tuy nhiên Bộ Giáo dục Đào tạo đã thú nhận là từ năm 2012 cho đến năm 2016, đề án này chỉ đem lại được 800 nghiên cứu sinh về nước công tác. Nghĩa là chỉ tiêu đạt được chỉ có 4%. Cho nên đây là một dự án bị phá sản. 

Và lò ấp tiến sĩ

"Mặc dù thất bại nhưng họ không tìm cách cải tiến mà lại đòi hỏi tiền để đào tạo 9000 tiến sĩ thì chuyện này hoàn toàn vô vọng. Trừ trường hợp các ông ấy đào tạo tiến sĩ y như cái lò ấp tiến sĩ ở Viện Xã hội học ở Hà Nội. Họ cho ấp mỗi năm ra nhiều tiến sĩ nhưng toàn tiến sĩ với các đề tài vớ vấn"- giáo sư Hưng phát biểu. Theo ông Hưng, để có được 9000 tiến sĩ chất lượng thì Việt Nam phải cần 9000 thạc sĩ có năng lực, có đam mê nghiên cứu và có khả năng ngoại ngữ tốt. Ngoài ra, Việt Nam cần tìm được 9000 giáo sư từ các nền giáo dục phát triển để hướng dẫn những thạc sĩ này nghiên cứu.Theo giáo sư Hưng cho rằng đây rốt cuộc chỉ là một dự án tiêu tốn tiền bạc của người dân. 

Còn đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020”  được phê duyệt theo Quyết định số  1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 của Thủ tướng Chính phủ (Đề án Ngoại ngữ 2020). Đề án có mục tiêu triển khai chương trình dạy và học ngoại ngữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2015 đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực. Mục tiêu của Đề án là đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng, đại học có đủ năng lực sử dụng ngoại ngữ độc lập, tự tin; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người Việt Nam...

Sau 8 năm thực hiện, đến nay, mục tiêu của đề án không đạt được ở tất cả các cấp học và ở tất cả các địa phương, bộ ngành cả về số lượng người học lẫn chất lượng dạy và học ngoại ngữ, tuy nhiên chi phí để mua sắm thì lại gấp 10 lần chỉ tiêu !

CPTB (tổng hợp)

https://laodong.vn/su-kien-binh-luan/ngoai-ngu-dai-bai-tien-si-tham-hai-584979.ldo

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/9000-more-phd-teachers-an-infeasible-project-11202017112001.html

https://www.tienphong.vn/giao-duc/de-an-ngoai-ngu-2020-that-bai-vi-sao-1228390.tpo