Thông tin dữ liệu là gốc của mọi vấn đề - Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy
Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy

Thông tin dữ liệu là gốc của mọi vấn đề

03:40:07 17-08-2017

(Caphethubay.net) - Chương trình Cà phê GG&ĐT chiều 12/8, tại CPTB Hà Nội, với hai nữ diễn giả- chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan và Ths Trần Lang Hương và chủ đề: HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN HIỆN ĐẠI tiếp tục thu hút các ý kiến tranh luận. Xin giới thiệu ý kiến của ThS Ngô Sỹ Thuyết, một kỹ sư tin học, đóng góp cho chủ đề này, được anh gửi tới CPTB qua email

"Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Dy trong một bài viết mới đây (có dẫn lời của Khổng tử: “Chỉ có những kẻ khôn ngoan nhất và ngu xuẩn nhất là không thể thay đổi”, rất may là trong lịch sử và hiện tại, có những người đó nhưng họ đều là “của hiếm” cả.

Là một kỹ sư tin học, thế giới phần mềm của chúng tôi vô cùng linh hoạt, uyển chuyển và vi diệu nhưng tôi luôn cho rằng “Thông tin dữ liệu là GỐC của mọi vấn đề” và cả chục năm nay (từ 2007) tôi không thể thay đổi được suy nghĩ đó!. Vì vậy, hầu như đối với bất cứ chủ đề nào, lĩnh vực, hoàn cảnh nào, ở đâu tôi cũng có thể đưa câu chuyện đến vấn đề của ngành Công nghệ Thông tin mà cụ thể là những chương trình phần mềm quản trị thông tin số liệu, cho dù đó là nguyên nhân hay kết quả. Thậm chí trong lĩnh vực Triết học hay Minh Triết, văn hóa, giáo dục,.. tôi cũng thường dùng lăng kính IT để tìm hiểu và nghiên cứu, vận dụng. Có lẽ vũ trụ và vạn vật được hình thành và phát triển theo lối “thiết kế + lập trình + giám sát + điều chỉnh để đi tới hoàn thiện” trong Chương trình Tạo hóa nên hệ thống khái niệm của khoa học máy tính và CNTT đã trở nên gần gũi và có thể sử dụng để giải thích được rất nhiều vấn đề tự nhiên cũng như xã hội.

Hình ảnh tượng trưng cho Nhà nước pháp quyền lý tưởng

Nhờ tư duy “lập trình” tôi may mắn hiểu được Lão tử. Đọc Đạo Đức kinh tôi mới hiểu được ý nghĩa sâu xa của từ “Vô vi” mà Lão Tử rất coi trọng, lấy đó là nguyên tắc tối quan trọng cần phải tuân thủ. Triệt để thượng tôn pháp luật là minh chứng cho sự vô vi. Sống hòa hợp với thiên nhiên, yêu cỏ cây, muông thú bằng tình yêu thương thánh thiện là vô vi. Vô vi không phải là không làm gì mà việc gì cũng làm, nhưng phải thuận theo lẽ tự nhiên. Vô vi là đạt cảnh giới rất cao, là biết được nguyên lý bản thể của Vũ trụ để hiểu tới cốt lõi, bản chất của vấn đề chứ không phải là chỉ nắm được những thứ lớp lang, hào nhoáng bên ngoài. Dùng phần mềm để tạo dựng thế giới, vận hành, theo dõi, giám sát và hướng mọi hoạt động của bất cứ hệ thống nào đến sự hoàn thiện. Không tùy tiện, thụ động can thiệp vô nguyên tắc vào một hệ thống đã được “lập trình” đang vận hành đó là Vô vi. Dĩ nhiên, coi thường nguyên tắc, vi hiến, ngồi xổm lên pháp luật là “hữu vi”. 

Tóm lại, một lần nữa, tôi muốn khẳng định rằng, đối với vấn nạn của Việt Nam hiện nay, “Thông tin số liệu là GỐC của mọi vấn đề”. Vì vậy, bước đi tiếp theo sau khi đã có những bảo bối/ cẩm nang tựa như “Chính đề Việt Nam” hay Báo cáo 2035 hoặc bất cứ Nghị quyết chính trị nào việc đầu tiên là chúng ta phải triển khai Đề án xây dựng những hệ thống thông tin dữ liệu quốc gia. Để khỏi xung đột lợi ích trước hết chúng ta có thể chọn triển khai xây dựng Hệ thống công dân điện tử mà theo cách gọi của chúng tôi là trồng và chăm sóc một cái CÂY - “Cây Dân số Việt Nam”. Một cái cây đúng nghĩa, một hệ thống thông tin dựa trên lý thuyết cây, một sinh thể sống động nảy mầm từ một hạt giống, phát triển rồi cho hoa thơm trái ngọt là những mẩu tin và con số chính xác, cập nhật và đầy đủ nhất. Từ thành công của Cây dân số (trong vòng 12 tháng) chúng ta rất nhanh chóng sẽ có Cây Giáo dục, rồi Cây Công sản, Cây Bất động sản, Cây Đảng viên Cộng sản (!),…

Và nền quản trị quốc gia Việt Nam sẽ là cả một rừng cây trăm hoa đua nở nhưng lại xuất phát từ một nền tảng chung, tiêu chuẩn, cách thức chung và đồng bộ. Có thể nói rằng một lần nữa, chúng ta lại cùng nhau chung một ngôn ngữ, để mọi người đều hiểu nhau và chúng ta lại có thể cùng nhau chung sức xây dựng công trình Tháp Babel rồi leo lên được … Thượng giới. 

Chất lượng của Báo cáo 2035 sẽ không thể đảm bảo nếu dựa trên những thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc những số liệu thống kê, khảo sát thiếu tin cậy. Các chính sách/ quyết sách của Chính phủ cần phải dựa vào những thông tin, số liệu chân thực, cập nhật và mang tính quốc gia, quốc tế. Từ thuở lập nước đến giờ, chúng ta vẫn tổ chức hệ thống lưu trữ, thu thập dữ liệu, hệ thống báo cáo, tài chính, ngân hàng, tư liệu,… nhưng với thời đại Internet chúng ta cần phải tư duy lại để có một luận thuyết về quản trị dữ liệu mang tính toàn quốc. Về điều này, ngành CNTT của thế giới đã phát triển ở mức độ rất cao. Trong nước, chúng ta cũng đã đạt được những kết quả tốt như đã triển khai các hệ thống tin học trong ngành ngân hàng, tài chính, viễn thông, giáo dục đào tạo,… Trong đợt thi tốt nghiệp THPT năm 2017 vừa qua chúng ta thấy rất rõ vai trò của CNTT đã giúp cho việc tuyển sinh trở nên đơn giản thuận tiện hơn rất nhiều: khoảng 860.000 thí sinh được cấp tài khoản truy nhập vào hệ thống đăng ký thi và tuyển sinh đại học, các em có thể tự nhập thông tin, số liệu thay vì phải tập trung về Bộ hay các sở GD&ĐT. Các nhà mạng viễn thông hiện nay cũng quản lý thông tin của hàng chục triệu thuê bao theo cách mới, thời gian thực và tương tác 2 chiều, hoàn toàn tự động và ngày càng tiện dụng.

Dĩ nhiên chúng tôi sẽ đề xuất một giải pháp kỹ thuật, một sản phẩm phần mềm đặc biệt thậm chí là một luận thuyết về “Tổ chức, quản lý Cây thông tin dữ liệu” để có thể nhanh chóng xây dựng, triển khai những cơ sở dữ liệu quốc gia, những hệ thống thông tin để giúp cho việc quản trị và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước.

Chúng tôi không yêu cầu “ai đó” phải thay đổi thể chế ngay (vì đâu có được), không bắt họ phải thay đổi cái nọ cái kia. Trước hết, chúng tôi chỉ giúp “họ” làm thế nào nắm được từng mẩu tin, từng con số chính xác hơn, thay đổi những cái mà họ vẫn đang cọc cạch sử dụng có phần cũ kỹ, lạc hậu đã và đang tạo ra những báo cáo thiếu chính xác, mẫu thuẫn, manh mún và chậm chạp. Thiết nghĩ, đây cũng là cách làm theo kiểu “Vô vi”, không “lật đổ” mà lại “đạp đổ”, dùng “mềm” để thắng “cứng”, lấy “ảo” để làm “thật”, biến "không" thành "có"./.

Ngô Sỹ Thuyết