Ngôi nhà không có bữa cơm chiều

Trần Trọng Vũ

Tôi thường đi ngang ngôi nhà ấy
Và tôi không nhìn thấy bữa cơm chiều!
Trên ban công một bóng trẻ liêu xiêu
Ngơ ngác nhìn người lại qua trong lặng lẽ
Nó đã quen với những buổi lên đèn không có ba, không có mẹ
Bữa cơm sum họp gia đình dường như đã … rất lâu!
Ba nó chiều nào cũng nâng chén tiêu sầu
Mẹ thì về chùa nguyện cầu cho điều đã mất …
Tôi đi chậm qua ngôi nhà cổng thường khép chặt
Thấy hiện ra bao điều suy nghĩ
Là hãy nuôi nấng ấm êm từ một điều tưởng chừng như giản dị
Bằng cùng chung những bữa cơm chiều!

T.T.V

Mở ảnh

Lời bình:

Bữa cơm chung đã trở thành truyền thống trong gia đình Việt Nam từ xưa đến nay. Đó là biểu tượng của yêu thương, sum họp, chia sẻ và hạnh phúc. Là kí ức được đọng lại trong ngôi nhà chung từ khi lọt lòng đến lúc trưởng thành. Dù ai đi đâu về đâu cũng mong được quay về ăn bữa cơm mẹ nấu, đù bao nhiêu tuổi cũng không sao quên được những ngày cha con, chồng vợ, anh chị em sum vầy bên nhau trong bữa cơm gia đình.

Tuy nhiên, không phải bất kì ai, bấy kì gia đình nào cũng duy trì được bữa cơm chung như thế. Nhất là ngày nay khi xã hội phát triển nhanh vọt , với công việc, hệ thống mạng và nhiều thứ đã làm cho bữa ăn gia đình ngày càng mờ nhạt, thậm chí bị lãng quên. Mỗi người cứ bới một tô cho nhanh lẹ và lại quấn lấy công việc của mình. Mấy ai còn mong một bữa ăn chung?

Sau bữa ăn sáng, tôi tranh thủ lướt qua đọc thơ trong hội như thói quen mỗi ngày, tôi đã dừng lại rất lâu, rất lâu ở một bài thơ. Một cảm giác rưng rức trong tim và cay cay trên mắt.Bài thơ ngắn nhưng với tôi đây là một bài thơ hay,gợi lên nhiều cung bậc cảm xúc, gợi kỉ niệm tuổi thơ và gợi lòng trắc ẩn suy tư về bữa cơm gia đình. Đó là bài thơ: “Ngôi nhà không có bữa cơm chiều”. Một bài thơ thật sự ấn tượng kể cả ngôn ngữ, nhịp điệu, nội dung tự sự lẫn hình ảnh minh hoạ.

Hai câu thơ đầu là một lời tự sự nhẹ nhàng về một sự việc thường xuyên lặp lại trong một ngôi nhà:

Tôi thường đi ngang ngôi nhà ấy
Và tôi không nhìn thấy bữa cơm chiều!

Một bữa cơm buổi chiều dường như không có? Vậy tôi đã thấy gì? Có phải chăng buổi cơm chiều vốn dĩ không tồn tại trong ngôi nhà ấy? Tôi đã thấy gì?

Trên ban công một bóng trẻ liêu xiêu
Ngơ ngác nhìn người lại qua trong lặng lẽ
Nó đã quen với những buổi lên đèn không có ba, không có mẹ
Bữa cơm sum họp gia đình dường như đã … rất lâu!

Đọc đến đây nước mắt đã tràn mi. Một cảm giác đơn độc bao trùm không gian với hình ảnh đứa trẻ trên ban công” liêu xiêu”, ” ngơ ngác” nhìn người qua lại trong ” lặng lẽ”. Hệ thống từ láy tượng hình đã khéo léo được đan xen trong những dòng thơ gợi lên trong tâm tư người đọc một sự thương cảm vô cùng sâu sắc.

Câu chuyện tiếp nối qua dòng thơ tự sự đều đặn về hoàn cảnh của cậu bé:

Ba nó chiều nào cũng nâng chén tiêu sầu
Mẹ thì về chùa nguyện cầu cho điều đã mất …

Một gia đình có vẻ không hạnh phúc khi cái hình ảnh trụ cột triền miên bên chén rượu và cái người xây tổ ấm kia cũng chỉ biết khoả lấp tổn thương bằng những buổi nguyện cầu mà quên rằng nơi ngôi nhà kia còn có một đứa trẻ cần lắm bữa cơm chung, cần lắm tình yêu thương qua những điều vô cùng giản dị.

Bài thơ kết thúc bằng một thông điệp nhỏ thông qua suy nghĩ của nhân vật tôi. Một suy nghĩ vô cùng nhân văn cũng mang tính hiện thực không hề nhỏ:

Tôi đi chậm qua ngôi nhà cổng thường khép chặt
Thấy hiện ra bao điều suy nghĩ
Là hãy nuôi nấng ấm êm từ một điều tưởng chừng như giản dị
Bằng cùng chung những bữa cơm chiều!

Cái suy nghĩ thật giản dị,nhẹ nhàng đó chính là bữa cơm chung trong gia đình. Một bữa cơm đầm ấm, một bữa cơm vui vẻ, một bữa cơm chia sẻ niềm vui nỗi buồn, những ước mơ trong thực tại và tương lai.

Bài thơ tự do với mạch tự sự nhẹ nhàng, cảm xúc kết nối, hình tượng thơ vừa đủ để tạo một ấn tượng tuyệt vời. Suy nghĩ cũng rất bình dị nhưng vô cùng sâu lắng đáng để nghe, nghĩ và hành động. Cảm ơn tác giả. Cảm ơn cách nhìn về cuộc sống. Hãy để bữa cơm bình thường trong gia đình trở nên bất tử trong trái tim mỗi người Việt Nam. Hãy để ấm áp, yêu thương mỗi ngày lan toả trong bữa cơm của mẹ.

Xin mời các bạn đọc và cảm thụ bài thơ!

21/7/2022

Trần Mỹ Nhân