Gió mùa Đông Bắc tràn về, trời đổ cơn mưa thông báo những ngày rét mướt đã đến. Ngoài phố thưa thớt người đi, chỉ còn những hàng cây trầm ngâm và ánh đèn nhòe nhoẹt. Đang tưởng tượng về nơi quê nhà: chắc giờ này chị đang ngồi rửa bát xuýt xoa vì lạnh, bố đang ngồi đầu giường đội chiếc mũ lông cũ bế cái Bột trong lòng… Ôi chao ơi, cái mùa gió lạnh này sao làm con người ta nhớ quê đến thế! Ước bây giờ ở quê, ngồi bên cái bếp trấu, bế con mèo già, cùng mẹ đun cái nồi cám lợn… Thế thôi!

Ở quê mùa này thích lắm. Cánh đồng giờ đã gặt sạch, chỉ nay mai tụi trẻ con lại tha hồ mà chạy nhảy, nào thả diều, nào đá bóng… Chả phải lo bò ăn lúa người ta như trước nữa. Nhiều khi đi giữa phố xá đông đúc mà cô đơn đến nao lòng. Quay quắt nhớ một mùi khói rạ, nhớ mùi khoai, mùi sắn năm nào nướng giữa cánh đồng. Giữa cơn rét cắt da cắt thịt lại thèm về hơ tay bên ngọn lửa ấy, cái ngọn lửa đã sưởi ấm tôi suốt cả thời thơ ấu cho đến tận bây giờ.

Qua vụ chiêm vụ mùa, người lớn cũng có phần rảnh tay hơn cho đến cuối năm. Ở quê tôi người dân ít làm vụ đông, thường chỉ trồng thêm vài miếng khoai lang, hay vài luống rau cải để chờ vụ mới. Chỉ vài ba tháng nữa cánh đồng sẽ lại vàng rực rỡ bởi màu hoa cải ngồng. Tôi nhớ những bà già hay đi cắt gốc rạ về đun, từng thân rơm thân rạ cũng phải đun dè mới đủ cho tới vụ chiêm năm sau.

Những ngày gió lạnh. Ngoài vườn giờ đã tim tím màu hoa rau muống nở, nhớ bụi tre kẽo kẹt đưa gió sau nhà, chắc giờ cây bàng bờ ao đã rụng gần hết lá, chỉ còn lại những thân cành gầy guộc đứng co mình trong từng trận gió đông rét mướt, để lại một khoảng trời trống không. Cái nắng cuối mỗi buổi chiều cũng vàng vọt, buồn như đôi mắt người yêu cũ ngày đi lấy chồng.

Tự dưng lại ngồi nhớ bà, hồi bà còn sống những ngày rét mướt như thế này, bà vẫn thường ngồi trong bếp lảy ngô hay đun nước. Trong tiềm thức, bà vẫn mặc chiếc áo màu nâu, đầu đội chiếc khăn mỏ quạ. Giờ bà đã theo ngọn khói bếp mà tan vào quê hương làng mạc, chỉ còn lại mùi khói ám vào kí ức, hồn quê xưa lạc nẻo nơi nào.

Chả có mùa đông ở đâu đẹp và buồn như mùa đông ở miền Bắc. Dù ở phố hay ở quê, ở nơi nào cũng có những cái buồn cái đẹp riêng. Nếu không tin, bạn cứ thử xa mùa đông ấy một lần thôi, bạn sẽ nhớ cái rét đến nhường nào. Con người ta thường có một nỗi nhớ chung. Kiểu như khi đi nước ngoài thì lại nhớ Việt Nam, còn khi đang ở Việt Nam thì đầu này lại nhớ đầu kia của đất nước. Cũng như tôi đang đi giữa cái lạnh của miền Bắc lại nhớ cái rét ở quê mình. Con người ta dù đi bất cứ nơi đâu, phía con người ta hướng đến và nhớ về đều là phía có ngôi nhà của mình. Nơi có những gì gần gụi thân yêu, nơi có người mẹ mỗi chiều nhìn ra ngõ, đếm từng cơn gió đông, mà bạc tóc đợi con về.

Ở trên phố mùa này các quán ngô nướng, khoai nướng vỉa hè dường như đông khách hơn thì phải! Không biết người ta thèm chút hơi ấm giữa cái lạnh mùa đông mà rẽ vào, hay thèm mùi sắn khoai mà nhớ quê hương? Tìm chút gần gụi yêu thương hay tìm một cái gì đó… Chả biết nữa.

Những ngày gió lạnh. Sao tự dưng lại thèm bát xôi sắn, thèm thật! Nhớ những ngày mưa dầm gió bấc ở nhà, mẹ hay thổi xôi sắn ăn sáng. Mà cũng buồn cười thật, trên này cao lương mĩ vị chả thiếu gì… bước chân xuống con ngõ rộng chưa đầy hai mét vuông cũng lắm món lắm rồi, nào bún chả, nào phở bò, nào vịt quay… Quá chân chút nữa ra tới con đường to, thì bao quán xá nhà hàng sang trọng đập ngay vào mắt. Nhưng thường cái mà con người ta thèm thực sự rất khó hoặc chẳng thể nào có thể mua nổi bằng tiền.

Ôi gió mùa Đông Bắc về cứ lộn xộn đầy nỗi nhớ, lộn xộn như chính căn phòng của ta lúc này vậy. Không nghĩ ngợi nhiều nữa. Khép cửa, tắt điện, đắp chăn và đi ngủ. Mà không biết có thể ngủ nổi không, vì tiếng mưa, tiếng mưa vẫn thầm thĩ rơi ở trên mái ngói…